✨Nhà Khoa Học Tạo Giống Ngô Đột Phá, Siêu Ngọt Cho Người Tiểu Đường

PGS.TS Phạm Quang Tuân đã tạo giống ngô trái cây VNUA168, kết hợp gene ngô nếp và ngô đường siêu ngọt, chỉ số GI thấp, dùng được cho người tiểu đường.TS. Phạm Quang Tuân, Viện nghiên cứu và phát triển cây trồng, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Ảnh: NNMT

Ngô trái cây VNUA168 được nhóm nghiên cứu của PGS.TS Phạm Quang Tuân chọn tạo với điểm khác biệt cốt lõi về mặt di truyền và sinh học so với các giống ngô truyền thống. Đó là sự kết hợp gene điều khiển tính trạng ngô nếp (Waxy) và gene điều khiển tính trạng ngô đường siêu ngọt (Shrunken-2) vào trong cùng một hạt ngô, tạo ra hạt ngô khi ăn vẫn giữ được độ dẻo đồng thời có vị rất ngọt.

Theo TS Phạm Quang Tuân, thách thức lớn nhất trong quá trình chọn tạo giống ngô trái cây giàu anthocyanin là việc nghiên cứu và tạo ra được dòng ngô bố mẹ là dòng đột biến kép, mang đồng thời gene Waxy và gene Shrunken-2 từ vật liệu ban đầu là ngô đường tím. Kỹ thuật được sử dụng trong quá trình này là lai hữu tính truyền thống, tạo biến dị mới thông qua trao đổi chéo.

“Điểm khác biệt cốt lõi của giống ngô này là sự kết hợp gene ngô nếp (Waxy) và gen ngô đường siêu ngọt (Shrunken-2) trong cùng một hạt, giúp hạt ngô vừa dẻo vừa rất ngọt”, TS Tuân chia sẻ.

Để kết hợp hài hòa giữa độ ngọt tự nhiên, giá trị dinh dưỡng và các hoạt chất sinh học tự nhiên có lợi cho sức khỏe người sử dụng, nhóm nghiên cứu phải bắt đầu từ vật liệu mang gene mục tiêu. Sau đó, nhiều phương pháp lai chọn tạo được ứng dụng đồng thời, bao gồm phép lai bổ trợ và ứng dụng ưu thế lai trong chọn tạo giống ngô lai F1.

Giống ngô VNUA168 giàu anthocyanin có chỉ số đường huyết thấp (GI thấp), được đánh giá là phù hợp với người bệnh tiểu đường tại Việt Nam. Nhóm nghiên cứu hiện đang tiếp tục hoàn thiện các quy trình công nghệ để phát triển giống, hướng tới đa dạng hình thức sử dụng như ăn sống, salad, sữa ngô tươi, sữa chua ngô trái cây, luộc hoặc nướng.

Trong quá trình chọn lọc giống, nhóm nghiên cứu đã áp dụng chỉ số MGIDI (Multitrait Genotype–Ideotype Distance Index) với áp lực chọn lọc 5% từ 30 tổ hợp lai để chọn ra hai giống triển vọng nhất. Đây là một công cụ phổ biến được các nhà chọn tạo giống sử dụng nhằm đánh giá và lựa chọn nguồn vật liệu phục vụ các nghiên cứu tiếp theo.

Với định hướng tự chủ hạt giống ngô cho Việt Nam, nghiên cứu chọn tạo giống ngô trái cây VNUA168 độc lập về mặt công nghệ sản xuất hạt giống. Việc tự chủ nguồn hạt giống trong nước góp phần giảm giá thành so với giống nhập nội, tạo thêm việc làm cho lao động ngành sản xuất giống và mang lại hiệu quả kinh tế cho người sản xuất. Đồng thời, giống đã được khảo nghiệm tại nhiều vùng sinh thái trong nước, qua đó cho thấy khả năng thích ứng với điều kiện sinh thái và tiềm năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

“Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, giống ngô trái cây VNUA168 đã được chọn tạo, đánh giá và khảo nghiệm tại các vùng sinh thái trong nước, vì vậy có khả năng thích ứng tốt với điều kiện sinh thái và tiềm năng thích ứng với biến đổi khí hậu”, TS Tuân cho biết.