✨Tạp chí Kinh tế Sài Gòn kỳ số 20-2025

KTSG số 20-2025: Cần nền tảng tăng trưởng bền vững dưới áp lực thuế quan (KTSG) - Áp lực thuế quan không chỉ ảnh hưởng trực tiếp mà còn tạo ra hiệu ứng domino tiêu cực lên nền kinh tế Việt Nam. Sức ép thuế quan sẽ làm giảm xuất khẩu trực tiếp sang Mỹ. Ngoài ra, nó còn làm giảm xuất khẩu sang thị trường khác khi nền kinh tế toàn cầu suy giảm. Điều này ảnh hưởng đến các trụ cột tăng trưởng khác. Phần cứng - phần mềm của trung tâm tài chính quốc tế (mục Ý kiến): Để thu hút nhà đầu tư nước ngoài vào với trung tâm tài chính quốc tế chúng ta đang muốn xây dựng, trước hết cũng cần phải củng cố các cơ sở trong nước, làm hạt nhân ban đầu như ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty dịch vụ tài chính, các FinTech… Các nơi này mạnh thì trung tâm mới mạnh. Cấp tốc cụ thể hóa chính sách cho kinh tế tư nhân (An Nhiên): Nhằm triển khai ngay Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chính phủ dự kiến trình Quốc hội thông qua dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển kinh tế tư nhân ngay tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra. Đây có thể là đợt thể chế hóa chính sách nhanh nhất và quy mô nhất từ trước đến nay. Kinh tế tư nhân trên con đường hội nhập (Dương Văn Học): Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị ngày 4-5-2025 về phát triển kinh tế tư nhân là một đột phá chính sách, được ví như “khoán 10” cho kinh tế tư nhân. Với hơn 940.000 doanh nghiệp và 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, kinh tế tư nhân được công nhận là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Cú hích pháp lý cho nền kinh tế tư nhân - từ Trung Quốc đến Việt Nam (Nguyễn Ngọc Phương Hồng - Lưu Minh Sang): Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân là một phép thử đối với quyết tâm cải cách thể chế của Trung Quốc và họ đã vượt qua. Giờ là lúc Việt Nam đứng trước chính bài kiểm tra đó. Thuế chuyển nhượng bất động sản: Đừng bâng khuâng đứng giữa đôi dòng… (Hoàng Hạnh): “Thị trường bất động sản đang ở giai đoạn nhạy cảm, mỗi dự kiến chính sách đều có thể gây nên những tác động tiêu cực, vì thế, chúng ta càng phải tính toán cẩn thận. Việc áp thuế với bất động sản phải dựa trên một nguyên lý thống nhất, xuyên suốt và công bằng với các nhóm đối tượng sở hữu”, luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI trao đổi với Kinh tế Sài Gòn. Thiết kế “luồng xanh” cho nhà ở xã hội (Cẩm Hà): Dự kiến tuần tới, (ngày 19-5-2025), Chính phủ sẽ trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Nếu các đề xuất của Chính phủ được thông qua, thời gian triển khai dự án nhà ở xã hội sẽ rút ngắn được từ 375 đến 525 ngày. Huyền thoại Buffett “gác kiếm” (Nguyễn Vũ): Hiếm có người nào về hưu ở lứa tuổi 94 như Warren Buffett, nhà đầu tư huyền thoại, người đã xây dựng Berkshire Hathaway thành một tập đoàn khổng lồ trị giá hơn 1.000 tỉ đô la Mỹ. VN-Index tăng điểm tích cực sau kỳ nghỉ lễ! (Thanh Thủy): Thị trường vẫn có cơ hội đi lên nếu các luồng tin tức liên quan đến đàm phán thương mại của Mỹ với các đối tác có nhiều tiến triển tích cực hơn nữa. Kết quả kinh doanh giúp giảm thiểu rủi ro ngắn hạn cho thị trường chứng khoán (Bình An): Sau giai đoạn bán mạnh trên diện rộng, tâm lý thị trường đã có sự chuyển biến tích cực trong nửa cuối tháng 4-2025 nhờ sự hỗ trợ đến từ tăng trưởng GDP quí 1-2025, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp khả quan và căng thẳng thương mại quốc tế dịu đi. Cho vay ngang hàng - những rủi ro cần lưu ý (Triệu Minh): Chính phủ vừa ban hành Nghị định 94/2025/NĐ-CP quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2025. Trong đó, cho vay ngang hàng (P2P Lending) là một trong những lĩnh vực được tham gia thử nghiệm. Tỷ giá tăng bất chấp USD Index giảm, vì sao? (Lão Trịnh): Trong khi chỉ số sức mạnh đồng đô la Mỹ đang giảm đáng kể từ đầu năm, tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng lại không giảm mà tiếp tục tăng. Đây là một nghịch lý tưởng như mâu thuẫn, nhưng thực chất phản ánh sự phức tạp của dòng vốn, cung - cầu ngoại tệ, tâm lý thị trường và diễn biến kinh tế vĩ mô trong nước. AI và luật bản quyền: những diễn biến gần đây (Lê Thiên Hương): Những ngày gần đây, trên các mạng xã hội xuất hiện cơn sốt tạo ảnh cá nhân nhưng lại mang đậm phong cách của những bộ phim hoạt hình nổi tiếng của Studio Ghibli như “Vùng đất linh hồn” (Spirited Away) hay “Hàng xóm của tôi là Totoro” (My neighbor Totoro). Tác giả của những hình ảnh này không ai khác chính là… ChatGPT… Tiki và cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường thương mại điện tử (Trịnh Hoàng): Thị phần Tiki giảm dần về gần bằng 0 mặc dù đã được sự tiếp sức từ các quỹ đầu tư ngoại. Liệu Tiki có thể xoay trục sang hệ sinh thái dịch vụ mới hay sẽ biến mất trên thị trường thương mại điện tử truyền thống? Từ Nghị quyết 57, nghĩ về chuyện bảo toàn vốn nhà nước (Thái Mạnh Cường): Nghị quyết 57 đưa ra một chủ trương có tính đột phá nhưng cũng rất thực tế là “chấp nhận rủi ro”. Tuy nhiên, để đột phá trong chủ trương cụ thể hóa thành đột phá trong thực tiễn, cần có các nỗ lực thể chế hóa để giải phóng cho đổi mới sáng tạo, đặc biệt với khối doanh nghiệp nhà nước có vai trò tiên phong, dẫn dắt. Cạnh tranh kinh tế trong toàn cầu hóa và hàm ý cho Việt Nam (Khúc Văn Quý - Bùi Trinh): Toàn cầu hóa hiểu đơn giản là hoạt động kết nối các nền kinh tế giữa các quốc gia với nhau. Quá trình này tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia thông qua luồng di chuyển hàng hóa, dịch vụ, vốn, công nghệ và con người. Chạm ngõ MENA (Ricky Hồ): Cấp giấy phép thành lập gần như lập tức, không cần văn phòng vật lý, miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế doanh nghiệp… khu thương mại tự do Ajman thuộc Các Tiểu Vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) đang thu hút các doanh nghiệp Việt đến làm ăn, tiếp cận thị trường UAE tiềm năng và rộng lớn hơn là khu vực Trung Đông - Bắc Phi. Sci-Hub: bước trên lằn ranh pháp luật và tự do (Nguyễn Lương Sỹ): Pháp luật luôn phải là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của xã hội. Tuy nhiên, đôi khi nguyên tắc pháp lý cứng nhắc vô tình tạo ra rào cản cho sự tự do chính đáng. Chẳng hạn, những xung đột giữa bảo hộ tác quyền và tự do học thuật đã diễn ra từ vài chục năm qua. Cần nền tảng tăng trưởng bền vững dưới áp lực thuế quan (Song Nghi): Nền kinh tế toàn cầu rơi vào tình trạng biến động chưa từng có sau sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ và các hàng rào thương mại mới. Việt Nam, một nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu và FDI, đang phải đối mặt với cả áp lực và cơ hội trong việc định hình lại chiến lược phát triển để duy trì lợi thế cạnh tranh. Một hệ thống y tế nhân văn không thể xây bằng nỗi sợ (TS.BS. Phạm Minh Triết): Bảo vệ nhân viên y tế không phải là một đặc quyền. Đó là điều kiện để một hệ thống y tế có thể vận hành tử tế và nhân văn. Khi bộ não bị tàn phá từ đầu (Nguyễn An Nam): “My brain finally broke” (Não tôi rốt cuộc đã hỏng) là nhan đề một bài báo của Jia Tolentino trên tờ The New Yorker (ngày 3-5-2025), như một lời cảnh báo về tình trạng mất dần nhận thức đúng đắn bởi sự tác động của các làn sóng chi phối của truyền thông… Âm vọng từ Cửu đỉnh - Núi sông cửu đỉnh trên ấm tử sa (Đỗ Quang Tuấn Hoàng): Lần đầu tiên họa tiết chín ngọn núi, chín dòng sông nổi tiếng được khắc trên cửu đỉnh thời Nguyễn của Việt Nam được khắc trên ấm tử sa. Những buổi chiều hè (Trần Thanh Bình): Bạn gửi cho mấy tấm hình chụp hoa dại trên đồi chiều quê, trong nắng chớm hạ. Màu tím hoa sim, hoa mua xao xuyến một thuở, thức dậy quá nhiều dấu ấn tuổi thơ… Châu Âu phát đi tín hiệu cứng rắn trong đàm phán với Mỹ (Lạc Diệp): Liên minh châu Âu mới đây đã công bố loạt biện pháp đáp trả quy mô lớn nhắm vào hàng hóa Mỹ để chuẩn bị cho khả năng các cuộc đàm phán thương mại với chính quyền Tổng thống Donald Trump không đạt kết quả. Động thái này đánh dấu sự chuyển hướng quyết liệt trong cách tiếp cận của Brussels. Những tiến triển trong đàm phán thương mại giữa Mỹ và các nước (Ngân Diệp): Sau cuộc đàm phán kéo dài hai ngày cuối tuần tại Geneva, Thụy Sỹ, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc đã khiến thế giới bất ngờ khi công bố thỏa thuận tạm thời cắt giảm mạnh mẽ các mức thuế quan mà đôi bên vừa áp đặt lên hàng hóa của nhau trong thời gian qua. Mời bạn đọc đón xem!