✨Cư Kỉnh - Hồ Biểu Chánh

Cư Kỉnh - Hồ Biểu Chánh Ông Huyện Hàm Tân thuở nay chưa từng nghe ai vấn kế về một câu chuyện quan hệ mà lại cao thượng như vậy, bởi vậy ông nghe quan Chủ quận nói dứt lời rồi thì ông ngẩn ngơ, không biết phải đáp thế nào cho xứng với ý tứ của người hỏi. Ông ngồi suy nghĩ, sực nhớ lời của Trọng Cung đối đáp với Khổng phu tử trong sách Luận ngữ, ông hội ý mới đáp với quan Chủ quận:

• Theo ý tôi, quan lớn trị dân, quan lớn thiệt hành 5 chữ này: “Cư ý kinh nhi hành giãn”; thì có lẽ quan lớn khỏi lỗi với nghĩa vụ, mà cũng khỏi lỗi với trách nhậm.

• Cư kinh nhi hành giãn nghĩa là sao?

• Nghĩa là lúc bình thường, đối với quan lớn thì quan lớn phải thận trọng dè dặt, đừng để trái với lương tâm, rồi đến lúc hành chánh, đối với nhân dân, thì quan lớn phải quảng đại dễ dàng, đừng câu chấp việc nhỏ.

• Tôi rất cảm ơn ông Huyện. Tôi sẽ dùng câu ông dạy tôi đó mà làm biểu hiện để trị dân.

• Tôi xin quan lớn hãy xét lại. Tôi thuộc phái cựu học. Tôi sợ e ý và lời của tôi không hiệp thời chăng?

• Lời đạo đức thì hiệp thời luôn luôn, dầu đời tấn hóa đến bực nào đi nữa cũng không bỏ đạo đức được. Tôi tin chắc như vậy.

• Quan lớn làm quan mà quan lớn tôn trọng đạo đức thì quý báu biết chừng nào.

• Ông quan nào cũng phải vậy, chớ nào phải một mình tôi hay sao mà ông khen. Nếu không lấy đạo đức mà trị dân thì làm sao được người ta kêu là “dân chi phụ mẫu”.

• Bẩm, quan lớn nói phải lắm.