✨Bí Quyết Chữa Bệnh Từ Rễ Và Lá Đinh Lăng: Hướng Dẫn Chi Tiết

Đinh lăng, một loại cây quen thuộc trong nhiều gia đình Việt Nam, không chỉ được trồng để làm cảnh mà còn được biết đến như một vị thuốc quý với nhiều công dụng chữa bệnh. Từ xưa, ông bà ta đã biết tận dụng rễ và lá đinh lăng để điều trị nhiều chứng bệnh khác nhau. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá những bí mật về cách sử dụng rễ đinh lăng và lá đinh lăng một cách hiệu quả nhất.Cây đinh lăng (Polyscias fruticosa) không chỉ quý ở công dụng mà còn ở cách thu hái và sơ chế. Bởi chỉ cần một sai sót nhỏ trong quy trình, các hoạt chất quý như saponin, flavonoid hay alkaloid có thể bị mất đi đáng kể, làm giảm giá trị dược liệu.

Vì vậy, hiểu và thực hiện đúng kỹ thuật thu hái – sơ chế – bảo quản là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng, mùi vị và dược tính tối ưu của đinh lăng.Đối với rễ đinh lăng

Thời điểm tốt nhất để thu hoạch rễ đinh lăng là khi cây từ 3 năm tuổi trở lên.

Dưới 3 năm: Rễ còn non, hàm lượng saponin chưa cao.

Từ 5–10 năm: Là “giai đoạn vàng”, rễ đạt dược tính tối đa, chứa nhiều hoạt chất quý và tinh dầu thơm tự nhiên.

Khi thu hoạch, nên chọn những cây khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, thân chắc, lá xanh đều.

Tránh thu hoạch vào mùa mưa vì độ ẩm cao dễ làm rễ bị thối, khó bảo quản.

Đối với lá đinh lăng

Lá có thể thu hái quanh năm, song giai đoạn tốt nhất là khi cây đã trưởng thành (từ 1 năm trở lên).

Nên chọn lá xanh non, không bị sâu, úa hoặc vàng đầu.

Có thể thu tỉa lá dần, không nên hái quá nhiều cùng lúc để tránh ảnh hưởng đến quá trình quang hợp của cây.

Mùa thu – thời điểm “vàng” để thu hoạch rễ: Theo kinh nghiệm dân gian, mùa thu (tháng 9–11) là giai đoạn cây đinh lăng tích lũy nhiều dưỡng chất nhất trong năm. Khi đó, đất khô ráo, rễ chứa lượng saponin cao, dễ đào bới và thuận tiện cho việc sơ chế, phơi khô.Đây là công đoạn quan trọng nhất để giữ trọn hương thơm, màu sắc và hoạt chất của dược liệu.

Các bước thực hiện:

Làm sạch:

Đào rễ lên nhẹ nhàng, tránh làm gãy hoặc dập.

Dùng bàn chải mềm hoặc vòi nước rửa sạch đất cát bám trên rễ.

Cắt bỏ phần thân gốc còn sót lại.

Tách vỏ:

Dùng dao sắc tách lấy phần vỏ rễ – nơi tập trung nhiều saponin nhất.

Phần lõi gỗ ở giữa thường cứng, ít dược tính nên có thể loại bỏ.

Riêng rễ phụ (rễ con) vẫn có thể dùng nguyên vì hàm lượng hoạt chất tương đối cao.

Thái mỏng:

Thái rễ thành lát mỏng 2–3 mm để dễ phơi, dễ bảo quản và khi dùng có thể chiết xuất được tối đa dược chất.

Dao phải thật sắc để không làm dập mô rễ – điều này giúp giữ trọn saponin và tinh dầu trong dược liệu.

Phơi hoặc sấy khô:

Phơi rễ ở nơi thoáng mát, có nắng nhẹ, tránh ánh nắng gắt trực tiếp.

Hoặc sấy ở nhiệt độ dưới 50°C – đây là ngưỡng an toàn giúp rễ khô đều mà không bị mất mùi hay biến đổi màu sắc.

Khi rễ khô, sẽ có mùi thơm đặc trưng, giòn, dễ bẻ gãy và không mốc.