✨Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo ở Nghệ An: Lấy sự thụ hưởng của người dân làm thước đo

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng trong tiến trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Nghệ An; từ một địa phương gặp không ít khó khăn, Nghệ An đã từng bước tạo chuyển biến căn bản trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.Những kết quả này được thể hiện rõ nét tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06 của tỉnh Nghệ An mới đây.Báo cáo tại hội nghị, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quý Linh cho biết: các chủ trương, chính sách lớn của Trung ương về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được tỉnh kịp thời cụ thể hóa, ban hành các quy định phù hợp với điều kiện thực tiễn, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho quá trình triển khai… Hạ tầng số tiếp tục có bước phát triển vượt bậc. Đến nay, 99,97% dân số trên địa bàn đã được phủ sóng 4G, khoảng 50% dân số được phủ sóng 5G, hoàn thành sớm mục tiêu đề ra cho năm 2025. Đây là nền tảng quan trọng mở rộng các dịch vụ số, thúc đẩy kinh tế số và xã hội số...

Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số được triển khai quyết liệt, mang lại hiệu quả thực chất. Thời gian giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính giảm bình quân 35%, giúp tiết kiệm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp hơn 35 tỷ đồng mỗi năm… Đặc biệt, 100% thủ tục hành chính đã được tái cấu trúc và tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt 85,75%. Việc tái sử dụng dữ liệu dùng chung đạt 87,59% cho thấy hiệu quả rõ nét của công tác số hóa, giảm đáng kể tình trạng yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin.

Nghệ An cũng là một trong những địa phương có kết quả nổi bật trong triển khai Đề án 06. Tỉnh đã hoàn thành chiến dịch “90 ngày đêm” làm sạch dữ liệu đất đai; tỷ lệ xác thực dữ liệu BHXH đạt 99,89%; toàn bộ dữ liệu hộ tịch đã được số hóa... Đáng chú ý, Nghệ An xếp thứ 4/34 tỉnh, thành trong thực hiện giai đoạn 1 Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW, đồng thời hoàn thành phần lớn các nhiệm vụ trọng tâm theo Nghị quyết số 57 và Quyết định số 204 của Ban Bí thư, trong đó có toàn bộ 36 nhiệm vụ theo kế hoạch thực hiện thông báo kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Tuy nhiên, việc kết nối, liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành, lĩnh vực chưa thực sự đồng bộ; nguồn nhân lực công nghệ thông tin, nhất là ở cấp xã, còn thiếu và chưa đáp ứng yêu cầu; hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cùng mối liên kết giữa nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp chưa phát triển tương xứng với tiềm năng...Tại hội nghị, Cục trưởng Cục C06 (Bộ Công an), Thư ký Ban Chỉ đạo Trung ương về Đề án 06 Vũ Văn Tấn nhấn mạnh: then chốt của chuyển đổi số hiện nay là thay đổi tư duy, nhận thức của người đứng đầu, nhất là ở cấp xã và các sở, ngành. Thực tế vẫn còn tình trạng trông chờ, ỷ lại, thiếu chủ động trong triển khai... Đặc biệt, việc “ép” tỷ lệ hồ sơ trực tuyến có thể khiến cán bộ làm thay người dân, gây áp lực cho bộ máy. Mục tiêu cuối của chuyển đổi số phải là sự hài lòng và thụ hưởng thực sự của người dân.

Từ góc độ phát triển dài hạn, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về Khoa học và Công nghệ Nguyễn Huy Dũng cho rằng, Nghệ An cần tập trung nhiều hơn vào hai trụ cột còn lại là khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo động lực tăng trưởng mới… Tỉnh có thể tận dụng lợi thế của Đại học Vinh để hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo khu vực, đóng vai trò hạt nhân kết nối mô hình “ba nhà”: nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp.

Dẫn chứng từ các mô hình nông nghiệp tự động hóa tại địa phương khác, ông Nguyễn Huy Dũng gợi mở: Nghệ An nên ưu tiên đưa công nghệ vào giải quyết bài toán thực tiễn, nhất là trong nông nghiệp - lĩnh vực có thế mạnh, như trồng na rải vụ, chăn nuôi gà tự động hóa…, nhằm nâng cao giá trị và hiệu quả sản xuất.

Khẳng định việc triển khai Nghị quyết số 57, Đề án 06 và công tác cải cách hành chính đã đóng góp quan trọng vào những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh thời gian qua, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận yêu cầu toàn hệ thống chính trị phải nâng cao nhận thức về 3 trụ cột: chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06. Quá trình thực hiện gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ, dựa trên kết quả và sản phẩm cụ thể.

Theo đó, Chương trình công tác năm 2026 phải được hoàn thành sớm, bám sát thực tiễn, thực hiện theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ thời gian, rõ trách nhiệm và rõ kết quả”. Mỗi ngành, địa phương phải đăng ký ít nhất một nhiệm vụ đột phá, tạo sức lan tỏa thực chất… Song song với hoàn thiện thể chế và chính sách thu hút nhân lực công nghệ thông tin, tỉnh sẽ ưu tiên nguồn lực xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung, tiến tới hình thành Trung tâm Dữ liệu của tỉnh. Đồng thời, tăng cường gắn kết “ba nhà”, lấy Đại học Vinh làm trụ cột đào tạo và ứng dụng.

Về cải cách hành chính, Bí thư Tỉnh ủy khẳng định: cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết chỉ là điều kiện cần; điều kiện đủ là sự thay đổi trong tinh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức... “Mọi quy trình phải thông suốt, phối hợp trực tiếp, tuyệt đối tránh tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Những cán bộ gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp sẽ bị xử lý nghiêm”, Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh.