nhỏ|Bản vẽ thành Vinh, Nghệ An
Thành cổ Nghệ An, còn gọi là Thành cổ Vinh, là tên gọi di tích một tòa thành cổ được xây dựng dưới thời Nguyễn lịch sử Việt Nam, nằm trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An ngày nay. Hiện tòa thành cổ này vẫn còn di tích 3 cổng thành là Tiền môn (trên địa bàn phường Cửa Nam), Tả môn (trên địa bàn phường Quang Trung), Hữu môn (trên địa bàn phường Quang Trung) và một số đoạn hào thành. Di tích thành cổ Nghệ An được nhà nước Việt Nam xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia năm 1998.
nhỏ|Mặt sau di tích Tả môn thành Nghệ An
Những ghi nhận trong lịch sử
Vùng đất Nghệ An từ xa xưa đã là một trọng trấn của lãnh thổ Việt Nam. Từ thời Bắc thuộc, nhà Đường đã cho xây dựng phủ thành Hoan châu để trấn giữ phương Nam. Theo các nhà nghiên cứu hiện đại, năm 713, Mai Thúc Loan đã dựng cờ khởi nghĩa, đánh chiếm phủ thành Hoan châu, từ đó kéo quân ra Bắc đánh hạ thành Tống Bình, giải phóng người Việt khỏi ách đô hộ của nhà Đường trong 10 năm.
Thời kỳ độc lập, sách Đại Việt Sử ký toàn thư có chép sự kiện năm 1382, quân Chiêm Thành xâm lấn Đại Việt, bị quân nhà Trần đuổi đánh đến thành Nghệ An. Sử liệu không cho biết vị trí cụ thể ngôi thành này. Có lẽ đây chính là thành Rùm, hay Lam thành (thuộc địa bàn xã Hưng Thành, huyện Hưng Nguyên ngày nay), do Hồ Quý Ly cho xây dựng để phòng thủ phía Nam.
Lam thành được xây trên núi Thành. vòng thành chạy ôm từ sườn núi phía Đông Bắc xuống phía Nam rồi vòng lên phía Tây. Thành có hình thang, xây ghép bằng đá núi, vôi, mật, trên mặt thành có nhiều đoạn được xây cao làm vọng gác, ụ súng... Ngày nay, công trình chỉ còn lại một vài dấu dấu tích, không chỉ do thời gian tàn phá, mà còn bị xâm phạm ở các hoạt động đào bới đất đá, khai thác quặng trong thời gian dài., một quan viên người Việt được nhà Minh bổ làm Tri phủ Nghệ An, vì bị quan nhà Minh bức bách lấy vàng bạc, dẫn quân nổi dậy, bắt giết các quan cai trị do nhà Minh phái đến, rồi đem quân vây thành Nghệ An. Lúc sắp hạ được thành thì bị tổng binh Lý Bân đem quân tiếp việc đến. Phan Liêu phải trốn sang Ai Lao. Lý Bân truy bắt không kịp, bèn quay về Nghệ An, sửa sang lại Lam thành.
Năm 1424, theo kế của Nguyễn Chích, thủ lĩnh nghĩa quân Lam Sơn là Lê Lợi đã quyết định đưa quân vào Nghệ An, hòng xây dựng địa bàn căn cứ chiến lược kháng Minh. Quân Lam Sơn từng bước tiêu diệt các thành lũy trên đất Nghệ An, buộc quân Minh phải co cụm vào thành Nghệ An cố thủ. Các đại tướng của quân Minh gồm Trần Trí, Lý An, Phương Chính đều từng bị quân Lam Sơn vây khốn trong thành này. Thành Nghệ An bị quân Lam Sơn vây khốn đến tháng 2(âl) năm 1427 thì tướng trấn thành là Thái Phúc, dưới sự khuyên nhủ của Nguyễn Trãi, đã nộp thành đầu hàng.
Sang thời Lê, trị sở trấn Nghệ An dời về làng Dinh Cầu (nay thuộc xã Kỳ Châu, huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh), sau dời về Dũng Quyết (nay thuộc phường Trung Đô, thành phố Vinh, Nghệ An). Lam thành chỉ còn là lỵ sở của Thừa ty và Hiến ty của trấn Nghệ An.
Sau khi lên ngôi, vua Quang Trung từng có ý định dời kinh đô từ Phú Xuân đến Nghệ An. Ông cho khảo sát để xây dựng tòa kinh thành mới và đặt tên là Phượng Hoàng trung đô. Vị trí của kinh thành được chọn nằm gần chân núi Quyết (tức gần như trùm lên thành cũ), kéo dài đến Rú Mèo. Thành có cấu trúc gồm 2 vòng thành gọi là thành Nội và thành Ngoại. Thành Ngoại có hình thang, chu vi 2.820 m, diện tích khoảng 22 ha, được đắp bằng đất. Phía ngoài thành có hào rộng 3 m, sâu 3 m, mặt thành cao 3–4 m. Thành Nội xây bằng gạch vồ và đá ong, chu vi gần 1.680 m, cao 2 m, cửa lớn mở ra hai hướng tây và đông. Trong thành Nội có toà lầu rộng, cao 3 tầng, trước có bậc tam cấp bằng đá ong, sau có hai dãy hành lang nối liền với điện Thái Hòa dùng cho việc thiết triều. Nhìn từ trên không thì Thành Nội gần như hình tam giác: mặt hành phía Đông Bắc chạy sát theo chân núi Quyết (Phượng Hoàng), phía Nam cắt ngang qua núi Mèo (Kỳ Lân), phía Tây kéo dài qua cánh đồng theo một đường thẳng lên sát Mũi Rồng (một nhánh của núi Dũng Quyết).
Sách La Sơn phu tử nói rõ thêm:
Cũng theo sách La Sơn phu tử, về kích thước của thành Ngoại, ngoài các vách núi làm bức luỹ tự nhiên, còn phải đắp bờ thành nam dài 300 m, bờ thành tây dài 450 m. Bề đứng ở những đoạn phải đắp cũng rất cao vì để hài hoà với vách núi.
Tuy nhiên, việc xây dựng thành Phượng Hoàng vấp phải sự phải đối của dân chúng do chính sách hà khắc của nhà Tây Sơn. Bên cạnh đó, vua Quang Trung cũng băng hà khi chưa kịp thực hiện việc dời đô. Thành Phượng Hoàng hoàn toàn bị bỏ phế.
Thành Nghệ An thời Nguyễn
nhỏ|Mặt trước cửa Tiền môn thành Nghệ An thập niên 1920.
Sau khi lên ngôi, năm 1803, vua Gia Long đã chọn làng Vĩnh Yên nằm phía Tây bắc Dũng Quyết (tức thành Nghệ An cũ) để xây trấn sở Nghệ An. Thành Phượng Hoàng bị triệt hạ gần như mất dấu tích.
Thành ban đầu được đắp bằng đất, đến năm 1831, được vua Minh Mạng cho xây lại thành bằng đá ong theo kiểu Vauban. Thành có 6 cạnh, chu vi dài 603 trượng (2.412 m), cao 1 trượng, 1 tấc, 5 thước (4,42 m), diện tích: 420.000 m², bao xung quanh có hào rộng 7 trượng (28 m), sâu 8 thước ta (3,20 m). Lúc khởi công, triều đình nhà Nguyễn đã huy động 1.000 lính Thanh Hóa, 4.000 lính Nghệ An. Đến thời Tự Đức, thành được tu bổ, bổ sung và thay thế 8.599 phiến đá sò từ Diễn Châu và đá ong từ Nam Đàn, 4.848 cân vôi, 155 cân mật mía, với tổng kinh phí là 3.688 quan tiền.
thumb|Thành Nghệ An thập niên 1920 nhìn từ trên cao.
Thành cổ có 3 cửa ra vào. Cửa Tiền là cửa chính hướng về phía Nam, cửa để vua ngự giá, các quan trong lục bộ triều đình và tổng đốc ra vào. Cửa Tả hướng về phía đông, cửa Hữu hướng về phía Tây. Muốn đi qua các cửa đều phải qua một cái cầu. Bên trong, công trình lớn nhất là hành cung, phía đông hành cung có dinh thống đốc, phía nam có dinh bố chánh và án sát, dinh lãnh binh, dinh đốc học, phía bắc có trại lính và nhà ngục. Sau này phía tây có nhà giám binh người Pháp. Toàn bộ được trang bị 65 khẩu thần công, 47 khẩu đặt ở các vọng gác, số còn lại tập trung ở hành cung và dinh tổng đốc.
Trải qua nhiều biến cố của lịch sử và sự phá hoại của chiến tranh, di tích thành cổ hầu như không còn lại gì, chỉ còn lại 3 cổng thành và một số đoạn hào bao quanh. Tỉnh Nghệ An và Thành phố Vinh đã có quy hoạch khôi phục lại di tích và cải tạo thành một công viên văn hoá lớn của thành phố.
👁️
184 | 🔗 | 💖 | ✨ | 🌍 | ⌚
nhỏ|Bản vẽ thành Vinh, Nghệ An **Thành cổ Nghệ An**, còn gọi là **Thành cổ Vinh**, là tên gọi di tích một tòa thành cổ được xây dựng dưới thời Nguyễn lịch sử Việt Nam,
**Nghệ An** là một tỉnh ven biển gần cực bắc vùng Bắc Trung Bộ, miền Trung của Việt Nam và trước đây là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước. Trung tâm hành chính
**Báo và Phát thanh – Truyền hình Nghệ An** (tiếng Anh: **Nghe An Newspaper and Radio – Television Station**) là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Tỉnh ủy Nghệ An; là cơ quan
**Chiến dịch giải phóng Nghệ An** là một chiến dịch lớn của nghĩa quân Lam Sơn thực hiện trong các năm 1424-1425 nhằm giải phóng lãnh thổ, thành lập chiến khu vững mạnh mới thay
**Lịch sử hành chính Nghệ An** có thể xem mốc khởi đầu từ năm 1831 với cải cách hành chính của Minh Mạng, chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.
**Câu lạc bộ bóng đá Sông Lam Nghệ An** (), trong văn nói thường được gọi là **Sông Lam Nghệ An** hay ngắn gọn hơn là **Sông Lam**, là một câu lạc bộ bóng đá
Trải qua hơn 60 năm hình thành và phát triển, dù trong bất cứ giai đoạn nào, hoàn cảnh nào, tập thể cán bộ, nhân viên Bệnh viện Mắt Nghệ An đều đồng lòng vượt
Trải qua 56 năm ra đời và phát triển, Bệnh viện Y học cổ truyền Nghệ An đang ngày càng khẳng định được vị thế của mình trong sự phát triển chung của nền y
**Trường Đại học Nghệ An** (tiếng Anh: Nghe An University, viết tắt: **NAU**) là một trường đại học công lập đa ngành trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, chịu sự quản lý
thumb|Gian chùa gỗ Đức Hậu được xây dựng từ thế kỉ XIV **Chùa Đức Hậu - Thiên Linh tự** **(thuộc Quần thể Đức Hậu)** nằm ở Làng Đức Hậu, nay là 3 xóm Xuân Hoa,
**_Nghệ An ký_** (乂安記, _Ghi chép về xứ Nghệ An_) là một bộ sách địa chí có tiếng của Việt Nam, do Hoàng giáp Bùi Dương Lịch (1757 – 1828) biên soạn ở đầu thế
Bệnh viện Phục hồi chức năng Nghệ An là đơn vị Y tế chuyên khoa tuyến tỉnh hạng II đầu ngành về Phục hồi chức năng trên địa bàn tỉnh Nghệ An với qui mô
Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An là Bệnh viện Đa khoa hạng I, tuyến cuối cùng về khám, chữa bệnh đa khoa trên địa bàn tỉnh Nghệ An đồng thời tuyến cuối khám,
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Nghệ An là tổ chức chính trị – xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trên địa bàn, đồng thời
**Kình địch bóng đá Hồng Lĩnh Hà Tĩnh – Sông Lam Nghệ An** (còn được gọi là **Derby Nghệ Tĩnh** hay **Derby xứ Nghệ**) là sự kình địch trong thể thao giữa hai câu lạc
**Bùi Quang Thanh** (sinh ngày 2 tháng 7 năm 1977 tại xã Nam Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) là tướng lĩnh Công an nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng. Ông hiện giữ
**Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An** là khu kinh tế rộng 207,76 km² gồm một phần huyện Nghi Lộc, một phần huyện Diễn Châu, một phần Thành phố Vinh. Theo quy hoạch, đây là
Đoàn Luật sư tỉnh Nghệ An là tổ chức xã hội – nghề nghiệp của các luật sư đang hành nghề tại tỉnh, hoạt động theo Luật Luật sư, Điều lệ Liên đoàn Luật sư
Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị tỉnh Nghệ An là tổ chức chính trị – xã hội chuyên trách về đối ngoại nhân dân của tỉnh, trực thuộc Liên hiệp các Tổ chức Hữu
Thực hiện Phương án chia tách Bưu chính – Viễn thông trên địa bàn tỉnh, thành phố, ngày 01.01.2008 Viễn thông Nghệ An – VNPT Nghệ An được thành lập trên cơ sở tổ chức
**Kình địch bóng đá Hà Nội – Sông Lam Nghệ An** là sự kình địch trong thể thao giữa hai câu lạc bộ bóng đá Hà Nội và Sông Lam Nghệ An. Đây được xem
**Câu lạc bộ bóng đá Sông Lam Nghệ An B** (), được biết đến nhiều hơn với tên **Trẻ Sông Lam Nghệ An** hay **U-21 Sông Lam Nghệ An** là một câu lạc bộ bóng
Công ty Xăng dầu Nghệ An (tên giao dịch quốc tế là Petrolimex Nghệ An), tiền thân là Công ty Xăng dầu mỡ kiêm Tổng kho Vinh, thành lập ngày 29 tháng 12 năm 1956, doanh
**Nguyễn Văn Nguyên** (?–?) là Chủ tịch đầu tiên của tỉnh Phú Yên. ## Hoạt động cách mạng Nguyễn Văn Nguyên sinh ra ở Nghệ An, làm y tá ở Bệnh viện Vinh (nay là
**Vinh Lộc** là một phường thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Phường được hình thành trên cơ sở sáp nhập các phường Hưng Lộc và các xã Nghi Phong, Nghi Thái, Nghi Xuân, Phúc Thọ
**Hoàng Mai** là một phường thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Phường được hình thành trên cơ sở sáp nhập phường Quỳnh Thiện, xã Quỳnh Trang và xã Quỳnh Vinh của thị xã Hoàng Mai
Một cảnh vườn quốc gia Pù Mát. **Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An** được chính thức công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới vào tháng 9/2007 với trung tâm
Công ty TNHH 1TV đầu tư phát triển chè Nghệ An được thành lập từ năm 1985 với ngành nghề chính là: Trồng, sản xuất chế biến, kinh doanh xuất khẩu chè, đầu tư phát
Hiệp hội Vận tải ô tô tỉnh Nghệ An là tổ chức xã hội – nghề nghiệp tự nguyện của những tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực vận tải ô tô trên
**Thái Hòa** là một phường thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Phường được hình thành trên cơ sở sáp nhập các phường Long Sơn, Hòa Hiếu và Quang Phong của thị xã Thái Hòa trong
**Sông Đào** là tên của một số con sông nhân tạo tại tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Đây đều là những công trình thủy lợi được hình thành từ thời Pháp thuộc, lấy nước từ
Tổng Công ty Cổ phần Vật tư Nông nghiệp Nghệ An với hơn 63 năm kinh nghiệm, là một doanh nghiệp hoạt động sản xuất đa ngành nghề trong lĩnh vực vật tư nông nghiệp,
Năm 1954, sau chiến thắng Điện Biên phủ, miền Bắc hoàn toàn giải phóng. Cùng với nhân dân cả nước, Đảng bộ, chính quyền, ngành Nông nghiệp và nhân dân tỉnh Nghệ An bắt tay
Công Ty Bảo Việt Nghệ An là đơn vị thành viên của Tập đoàn Bảo Việt, hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ. Công ty cung cấp đa dạng sản phẩm như
**Cửa khẩu Thanh Thủy** là cửa khẩu đường bộ tại vùng đất phía tây _thôn Khe Mừ_ xã Thanh Thủy huyện Thanh Chương tỉnh Nghệ An, Việt Nam . _Cửa khẩu Thanh Thủy_ thông thương
**Hoàng Thanh** là một nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ dân ca người Việt Nam. ## Tiểu sử Hoàng Thanh sinh ra ở Nghệ An nhưng theo mẹ ra Hà Nội từ bé. Ngay từ
Trải qua hơn 60 năm hình thành và phát triển, dù trong bất cứ giai đoạn nào, hoàn cảnh nào, tập thể cán bộ, nhân viên Bệnh viện Mắt Nghệ An đều đồng lòng vượt
Trường THPT Lê Viết Thuật - Tp Vinh tiền thân là trường Cấp ba Vinh III - một phân hiệu được tách ra từ trường Cấp 3 Vinh, được thành lập năm 1976. ## Lịch
Công ty Cổ phần Bao bì Nghệ An (NAPCO) là nhà sản xuất bao bì PP dệt và bao Jumbo (FIBC) tại Việt Nam, được thành lập vào năm 2003 với mục tiêu duy nhất
**Nguyễn Quốc Trị** (1921 – 1967) là một sĩ quan của Quân đội Nhân dân Việt Nam, hàm Thượng tá, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ Đô, Hiệu trưởng trường Quân chính Quân khu
**Sông Dinh** là phụ lưu cấp 1 của Sông Hiếu trong hệ thống sông Lam, chảy ở huyện Quỳ Hợp và Nghĩa Đàn tỉnh Nghệ An, Việt Nam . Sông Dinh bắt nguồn từ các
phải|Một góc [[núi Hồng Lĩnh|núi Hồng – sông Lam, biểu tượng đặc trưng về địa lý – văn hóa của xứ Nghệ]] **Xứ Nghệ** là tên chung của vùng Hoan Châu (驩州) cũ từ thời
**Núi Lam Thành** hay còn gọi là **Thành Nghệ An**, **Rú Thành** là một ngọn núi đứng bên tả ngạn sông Lam, trên địa phận các xã Nghĩa Liệt, xã Phú Điền, xã Triều Khẩu,
Hệ Sinh Thái Địa Phương Nghệ An 360 là trang điện tử toàn diện, quy tụ đầy đủ đặc sản địa phương, dịch vụ và thông tin về tỉnh Nghệ An. Bạn có thể dễ dàng
Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ An Giang là một đơn vị trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang, có chức năng ứng dụng, chuyển giao,
Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ An Giang là một đơn vị trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang, có chức năng ứng dụng, chuyển giao,
Dù bạn là một nhà đầu tư, người mua nhà mới, hay một nhà phát triển bất động sản, chúng tôi tin rằng sẽ mang đến giá trị và trải nghiệm tuyệt vời cho bạn.
**Công an tỉnh Nghệ An** là cơ quan Công an cấp tỉnh ở Việt Nam, thuộc hệ thống tổ chức của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam tại Nghệ An. Công an tỉnh Nghệ An có trách nhiệm tham
**Châu Thành** là một huyện thuộc tỉnh Long An, Việt Nam. ## Địa lý Huyện Châu Thành nằm ở phía nam tỉnh Long An, cách thành phố Tân An khoảng 12 km, cách trung tâm
**Thành Vinh** là một phường thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Phường được hình thành trên cơ sở sáp nhập các phường Cửa Nam, Đông Vĩnh, Hưng Bình, Lê Lợi, Quang Trung và xã Hưng