✨Bình Luận Khoa Học Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự Năm 2015

Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) được Quốc hội Khóa XIII thông qua và có hiệu lực thi hành từ 01/01/2018, dựa trên cơ sở tổng kết thực tiễn hơn 10 năm thi hành BLTTHS 2003, có nhiệm vụ và vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân, tạo môi trường ổn định cho sự phát triển kinh tế – xã hội, hội nhập quốc tế, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN. Tinh thần đổi mới quyết liệt trong BLTTHS 2015 đáp ứng được yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới, phù hợp với chủ trương cải cách tư pháp, ghi nhận trong Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002, Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 26/5/2005, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005, Kết luận số 79-KL/TW ngày 28/7/2010, Kết luận số 92-KL/TW ngày 12/3/2014 của Bộ Chính trị và Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần X, XI của Đảng. Đặc biệt, BLTTHS 2015 đã thể chế hóa các quy định mới của Hiến pháp 2013 trong việc tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, bổ sung nhiều nguyên tắc tư pháp tiến bộ, bổ sung và làm rõ hơn nhiệm vụ của Tòa án và Viện kiểm sát khi thực hiện chức năng Hiến định. BLTTHS 2015 cũng phản ánh quá trình Việt Nam đã tham gia nhiều tổ chức quốc tế, tổ chức khu vực và trở thành thành viên của nhiều điều ước quốc tế đa phương trong lĩnh vực đấu tranh phòng, chống tội phạm; cũng như các Hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự, dẫn độ, chuyển giao người đang chấp hành hình phạt tù với các nước trên thế giới. Ban soạn thảo sửa đổi, bổ sung BLTTHS 2003 được Quốc hội thành lập đã tiếp thu và thể hiện quan điểmxây dựng BLTTHS 2015 thực sự khoa học, tiến bộ, có tính khả thi cao; là công cụ pháp lý sắc bén để đấu tranh hữu hiệu với các loại tội phạm; ghi nhận đầy đủ và đề cao trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân đã được Hiến định; góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu: “Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam XHCN”, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế. Đồng thời, xuất phát từ điều kiện cụ thể của Việt Nam, BLTTHS 2015, một mặt khẳng định tiếp tục duy trì và phát huy những ưu điểm của mô hình tố tụng hình sự thẩm vấn; mặt khác, tiếp thu có chọn lọc những hạt nhân hợp lý của mô hình tố tụng hình sự tranh tụng, phù hợp với truyền thống pháp lý, văn hóa, điều kiện chính trị, kinh tế, xã hội cụ thể ở Việt Nam. BLTTHS 2015 thể hiện và bảo đảm nguyên tắc tranh tụng trong xét xử; bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với các luật mới được Quốc hội ban hành; tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho việc hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên liên quan đến tố tụng hình sự; tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế trong xây dựng BLTTHS. Công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục và triển khai các biện pháp nhằm thi hành có hiệu quả, đạt được mục tiêu và quan điểm nêu trên có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đưa BLTTHS 2015 đi vào đời sống và thực tiễn tố tụng hình sự. Trên tinh thần đó, với tư cách là Trưởng Ban soạn thảo dự án sửa đổi, bổ sung BLTTHS 2003, tôi đánh giá cao và rất vui mừng trước nỗ lực cá nhân của GS.TS. Trung tướng Nguyễn Ngọc Anh- Cục trưởng Cục pháp chế và cải cách tư pháp (Bộ Công an), Tổ phó Tổ biên tập và Luật sư TS. Phan Trung Hoài- Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam- Thành viên Tổ biên tập,là đồng chủ biên, cùng các tác giả khác đã hoàn thành và được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia- Sự thật xuất bản quyển sách “Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng hình sự 2015”. Từ một số kết quả nghiên cứu và sự trải nghiệm trên các cương vị công tác khác nhau, các tác giả đồng chủ biên đã tích cực tham gia và có nhiều đóng góp trong quá trình Ban soạn thảo và Tổ biên tập xây dựng dự thảo BLTTHS 2015 trình các cơ quan thẩm định và Quốc hội thông qua. Các tác giả đã cố gắng diễn giải một cách cụ thể nhưng cô đọng tinh thần và nội dung của từng Điều luật, giải quyết các tình huống phát sinh từ thực tiễn trong một quyển sách đầy đặn. Đây là một tác phẩm xuất bản không chỉ có giá trị về mặt khoa học pháp lý, mà còn mang tính thực tiễn cao, giúp các nhà nghiên cứu, các chủ thể tiến hành và tham gia tố tụng, các cán bộ trong các cơ quan pháp luật và các sinh viên ngành luật có thể tham khảo trong quá trình công tác, học tập của mình. Tôi trân trọng giới thiệu quyển sách “Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng hình sự 2015” và mong nhận được sự đóng góp ý kiến để các tác giả tiếp tục hoàn thiện và cập nhật trong thời gian tới. Trích theo Lời mở đầu cuốn sách do PGS. TS NGUYỄN HÒA BÌNH – Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!