✨Bùi Đăng Sắc

Bùi Đăng Sắc (1908-1983) là một nhà hoạt động cách mạng, là Đảng viên Đảng cộng sản Đông Dương lớp đầu ở Thái Bình. Trong chiến tranh Việt Nam ông phục vụ trong lực lượng tình báo QĐNDVN ở miền Nam.

Ông quê ở thôn Đồng Cống, tổng Phú Khê, huyện Thần Khê, phủ Tiên Hưng , nay thuộc xã Minh Phú, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình

Gia phả họ Bùi Đăng ở Đồng Cống xác định họ có nguồn gốc từ họ Mạc Đăng ở Cổ Trai (xã Ngũ Đoan, Kiến Thụy, Hải Phòng), nên đã có hoạt động kết nối họ với nhau.

Hoạt động trước 1945

Thời niên thiếu Bùi Đăng Sắc học hết trung học, và được thày giáo là Nguyễn Văn Năng tuyên truyền, nên năm 1928 ông là thành viên của chi hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, phụ trách thanh niên thị xã Thái Bình, và phụ trách đường dây liên lạc tỉnh Đảng bộ. cầm đầu làm đảo chính định lật đổ Ngô Đình Diệm, nhưng không thành công, phải trốn sang Phnôm Pênh, ông Sắc đã tiếp cận và tài trợ cho nhóm. Đến ngày 1/11/1963 tướng Dương Văn Minh làm đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm, thì Nguyễn Chánh Thi được về nước. Năm 1964 ông Sắc được Nguyễn Chánh Thi mời về nước làm cố vấn chính trị. Nhờ ở cương vị này ông đặt quan hệ được với nhiều tướng lãnh VNCH, với cơ quan viện trợ Mỹ, nên thu thập được nhiều tin tức tình báo chuyển cho Trung ương cục miền Nam, như kế hoạch phát triển quân đội, kế hoạch lập ấp chiến lược. Năm 1965 quân đội Mỹ ồ ạt vào miền Nam, mở các cuộc càn quét lớn nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng. Tin tức và tài liệu thu thập được cũng đã kịp thời chuyển ra ngoài căn cứ, trong đó có thông tin góp phần làm thất bại chiến dịch Junction City của Mỹ.

Ông hoạt động ở Sài Gòn 7 năm thì bị CIA phát hiện và bị bắt. Đầu tiên ông bị giam và bị tra khảo ở trại giam Sở Thú (P42), sau chuyển sang nhà lao Chí Hòa, cuối cùng thì ông bị kết án tù chung thân, đày ra Côn Đảo.

Ngày 27/1/1973 Hiệp định Paris được ký kết, và các tù binh được trao trả. Nhưng phía Việt Nam Cộng hòa không xếp ông vào diện tù binh, che giấu và tranh cãi. Phía VNDCCH đấu tranh nên đến ngày 21/2/1973 ông mới được trao trả ở sân bay Lộc Ninh. Do tình trạng tuổi cao sức khỏe yếu, ông được bố trí điều trị bệnh ở Cộng hòa Dân chủ Đức. Sau đó ông được phong quân hàm đại tá.

Ông mất năm 1983. Trong lễ tang, phó thủ trưởng Cục Tình báo lúc đó là thiếu tướng Lê Quang Vũ đã đọc điếu văn "Đồng chí Bùi Đăng Sắc hơn 50 năm hoạt động, thời kỳ tiền khởi nghĩa chống Pháp, chống Mỹ, lúc hoạt động bí mật hay công khai, khi trực diện đấu tranh với quân thù đồng chí luôn là một Đảng viên, một cán bộ trung thành với sự nghiệp cách mạng, luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao". Ông được an táng tại khu A nghĩa trang Văn Điển, Hà Nội.

Chuyện "lý lịch" của người thân

Trong chính thể VNDCCH thì "lý lịch" thiếu trong sạch dẫn đến những kỳ thị khá nặng nề. Điều này đã xảy ra với gia đình và họ hàng các điệp viên, mang tiếng là có thân nhân theo địch. Vợ ông Sắc là bà Đinh Thị Mùi, công nhân nhà máy Cá hộp Hạ Long ở Hải Phòng, đã phải thôi việc, còn con cái gặp khó khăn trong đi học.

Tuy nhiên vì là thân nhân gần nhất và ông Sắc dặn lại, nên bà Mùi liên lạc được với kênh đặc biệt, bố trí gia đình chuyển cư tới Hà Nội, tránh được các rắc rối về lý lịch.

Hiện nay con trai cả của ông là Bùi Đăng Việt và gia đình định cư tại 32 Tân Xa - Xa La - Phúc La - Hà Đông - Hà Nội