nhỏ|Bức tranh biếm họa thể hiện [[William Ewart Gladstone đang trong tình thế tiến thoái lưỡng nan - nếu ông cố trèo qua tường để tránh con chó dữ thì ông sẽ đối mặt với cơn thịnh nộ của người đàn ông phía bên kia tường, và ngược lại.]]
Song đề (tiếng Hy Lạp: δίλημμα, đọc là dilemma, tức "song mệnh đề") hay tiến thoái lưỡng nan là một vấn đề đưa ra 2 khả năng có thể xảy ra, không có khả năng nào chắc chắn đúng hoặc không có khả năng nào đúng hơn khả năng nào.
Thuật ngữ học
Thuật ngữ song đề (dilemma) được cho là do Gabriel Nuchelmans (1922–1996) rút ra được từ các bản dịch sau này của văn bản logic thường được gọi là Dialectica, tác giả của nó là Lorenzo Valla sống vào thế kỷ 15. Valla tuyên bố rằng đó là từ tương đương trong tiếng Latinh của từ Hy Lạp dilemmaton. Nuchelmans lập luận rằng nguồn có khả năng là từ văn bản logic ra đời khoảng năm 1433 của George xứ Trapezous (1395–1486). Nuchelmans cũng kết luận rằng Valla đã cố đưa vào lại vùng Tây Latinh một kiểu luận cứ không còn được sử dụng.
Từ mới của Valla không được chấp nhận ngay lập tức vì người phương Tây lúc bấy giờ vẫn ưu tiên sử dụng thuật ngữ complexio của Cicero, cùng với từ conversio để chỉ sự rối tung rối mù của lý luận có tính tiến thoái lưỡng nan. Dù vậy, với sự ủng hộ của Juan Luis Vives thì từ dilemma đã được áp dụng rộng rãi vào cuối thế kỷ 16.
Ở dạng "bạn chỉ được chọn A hoặc B" — ở đây mỗi A và B là một mệnh đề dẫn đến một vài kết luận khác — và nếu áp dụng với tiền đề không đúng thì sẽ tạo ra song đề sai, tức là một dạng của ngụy biện. Song đề thường được sử dụng như là "phép tam đoạn luận có sừng" (horned syllogism) để phân biệt với lối sophist có tên tiếng Latinh là cornutus. Việc sử dụng từ sừng (horn) được cho là bắt nguồn từ cuốn sách Paraphrases (1548) của Nicholas Udall, dịch từ thuật ngữ Latinh cornuta interrogatio.
Áp dụng
Song đề đôi khi được sử dụng như một biện pháp tu từ. C. S. Peirce đã đưa ra định nghĩa về luận cứ song đề (dilematic argument) là bất kỳ luận cứ nào dựa vào quy luật bài trung, hay luật loại trừ cái thứ ba.
Trong logic
Trong mệnh đề logic, song đề được áp dụng cho một nhóm các quy tắc suy luận mà bản thân chúng có cơ sở vững chắc hơn là ngụy biện. Chúng đều có 3 tiền đề, và bao gồm cả song đề xây dựng (constructive dilemma) và song đề hủy diệt (destructive dilemma). Những luận cứ như vậy có thể bị bác bỏ bằng cách chỉ ra tiền đề để phân biệt — "sừng của song đề" — trên thực tế là tiền đề không chắc chắn bởi vì nó có thể thể hiện một song đề sai. Nếu bạn được yêu cầu chỉ chọn "A hoặc B" thì bạn có thể phản bác lại bằng cách chứng minh rằng thực ra vẫn còn nhiều lựa chọn hơn. Phá vỡ thành công tiền đề đó được gọi là "thoát khỏi sừng của song đề".
👁️
107 | 🔗 | 💖 | ✨ | 🌍 | ⌚
nhỏ|Song đề tù nhân **Song đề tù nhân** hay **Thế tiến thoái lưỡng nan của người tù** (_Prisoner's Dilemma_) là một trò chơi có tổng không bằng không (_non-zero sum_) trong lý thuyết trò chơi
nhỏ|Bức tranh biếm họa thể hiện [[William Ewart Gladstone đang trong tình thế tiến thoái lưỡng nan - nếu ông cố trèo qua tường để tránh con chó dữ thì ông sẽ đối mặt với
Suối Nguồn Yêu Thương - Sống Để Yêu Đời Yêu Thương Đôi khi hạnh phúc giống như nắm cát trong tay, nắm càng chặt mất đi càng nhanh. Đôi khi hạnh phúc lại giống bông
Cuốn Sách Giúp Cải Thiện Bản Thân: Chúng Ta Sống Để Lắng N Giữa ngưỡng cửa bước sang năm mới, Nguyễn Phong Việt đứng lại, tần ngần, lắng nghe. “Những ngày này, hãy để chúng
Thiết kế nhỏ gọn, màu đen sang trọng nâng tầm không gian bếp thêm phần hiện đại Lò vi sóng để bàn Electrolux 23L UltimateTaste 500 - EMM23D22B sở hữu màu đen sang trọng cùng kích
Bộ Tời Điện Kèm Rùa ABG PA200 (100/200kg) 20 Mét - Giúp Máy Tời Treo Nâng Hạ Vật Nặng Trong Nhà Xưởng Công Nghiệp Và Đời Sống Dễ Dàng, Nâng Kéo Linh Hoạt, Hiệu Quả Cao - Hàng Chính
Bí Quyết Đơn Giản Hóa Cuộc Sống Bí quyết đơn giản hóa cuộc sống đề cập đến cách tiếp cận cuộc sống với sự hiểu biết, nhằm giải phóng tiềm năng trong con người bạn, đồng
Combo sách dành cho những con người đang gặp khó khăn, đang trăn trở, tìm cách vượt qua những thử thách tinh thần, niềm tin cuộc sống, để đạt được ước mơ, hoài bão của
SỐNG CHỈ ĐỂ TAN BIẾN SAO? (Bàn về lẽ sống từ lăng kính triết học) Chắc hẳn không ít lần bạn tự hỏi về ý nghĩa của cuộc đời này, rốt cuộc chúng ta sống
Các loại túi bọc thực phẩm khi cho vào lò vi sóng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng. Làm cách nào để sử dụng lò vi sóng để nấu chín
Life's Amazing Secrets - Những Bí Mật Của Cuộc Sống, Để Sống Cân Bằng Và Có Mục Đích Nhà xuất bản : Nhà Xuất Bản Dân Trí. Công ty phát hành : Tân Việt. Tác
Bộ Sách Suối Nguồn Yêu Thương - Sống Để Yêu Đời Yêu Thương + Lý Trí Và Con Tim (Bộ 2 Cuốn) 1. Suối Nguồn Yêu Thương – Sống Để Yêu Đời Yêu Thương Lời
Dành tặng cho bất cứ ai đang tìm kiếm niềm tin vào sự yêu thương, và một điều mới mẻ cho cuộc sống tồi tệ của mình! Liệu bạn có biết rằng tình yêu thương
Cuốn sách dành cho những con người đang gặp khó khăn, đang trăn trở, tìm cách vượt qua những thử thách tinh thần, niềm tin cuộc sống, để đạt được ước mơ, hoài bão của
Combo Đắc Nhân Tâm , Quẳng Gánh Lo Đi Mà Vui Sống , Khéo Ăn Nói Sẽ Có Được Thiên Hạ, Đọc Vị Bất Kì Ai (Top Sách Kỹ Năng Sống Để Thành Công &
Combo Bí Quyết Đơn Giản Hóa Cuộc Sống + Bí Quyết Đơn Giản Hóa Tình Yêu ------------ Bí Quyết Đơn Giản Hóa Cuộc Sống Bí quyết đơn giản hóa cuộc sống đề cập đến cách
Chẳng phải là mọi lúc, mọi nơi, nhưng đấy là câu hỏi vẫn đeo đẳng mỗi chúng ta; có lúc nó như động cơ thôi thúc chúng ta sống, sống để tìm ra câu trả
Bí Quyết Đơn Giản Hóa Cuộc Sống Bí quyết đơn giản hóa cuộc sống đề cập đến cách tiếp cận cuộc sống với sự hiểu biết, nhằm giải phóng tiềm năng trong con người bạn, đồng
Combo 2 Cuốn Sách Kỹ Năng Sống Để Thành Công: Thức Tỉnh Mục Đích Sống (Tái Bản 2019) + Đánh Thức Con Người Phi Thường Trong Bạn (Tái Bản 2019) / Sách Tư Duy -
Sống Đẹp Giữa Thế Gian Đầy Biến Động Cuộc sống như một dòng sông chảy xiết, đe dọa cuốn trôi và vùi lấp tất cả. Thế nhưng, chúng ta không thể cứ bám vào bờ
Chúng Ta Sống Để Bước Tiếp - Bản đặc biệt kèm chữ ký tác giả số lượng có hạn, sách đặc biệt có chữ ký tác giả Chúng Ta Sống Để Bước Tiếp Chúng ta
Chúng Ta Sống Để Lắng Nghe Chúng ta sống để lắng nghe là tập tản văn của Phong Việt, tiếp theo mạch Chúng ta sống có vui không, Chúng ta sống là vì… đã được
Stay Positive - Sống tích cực, Đời hết bực Tác giả: Daniel Decker, Jon Gordon ---------- “Ta lạc quan không phải vì cuộc sống dễ dàng, mà ta lạc quan vì đời còn nhiều trắc
Stay Positive - Sống Tích Cực, Đời Hết Bực - Bí Quyết Sống Vui Mỗi Ngày ------------ STAY POSITIVE - SỐNG TÍCH CỰC, ĐỜI HẾT BỰC “Ta lạc quan không phải vì cuộc sống
Combo sách dành cho những con người đang gặp khó khăn, đang trăn trở, tìm cách vượt qua những thử thách tinh thần, niềm tin cuộc sống, để đạt được ước mơ, hoài bão của
Combo sách dành cho những con người đang gặp khó khăn, đang trăn trở, tìm cách vượt qua những thử thách tinh thần, niềm tin cuộc sống, để đạt được ước mơ, hoài bão của
Combo sách dành cho những con người đang gặp khó khăn, đang trăn trở, tìm cách vượt qua những thử thách tinh thần, niềm tin cuộc sống, để đạt được ước mơ, hoài bão của
Bí Quyết Đơn Giản Hóa Cuộc Sống Bí quyết đơn giản hóa cuộc sống đề cập đến cách tiếp cận cuộc sống với sự hiểu biết, nhằm giải phóng tiềm năng trong con người bạn,
Cuộc sống như một dòng sông chảy xiết, đe dọa cuốn trôi và vùi lấp tất cả. Thế nhưng, chúng ta không thể cứ bám vào bờ sông để tìm sự chắc chắn, vì sự
Combo 2Q: Phương Pháp Giáo Dục Con Của Người Do Thái - Giúp Trẻ Tự Tin Bước Vào Cuộc Sống + Để Con Được Ốm 1.Phương Pháp Giáo Dục Con Của Người Do Thái -
Chúng Ta Sống Để Bước Tiếp Chúng ta sống để bước tiếp là hành trình tiếp nối Chúng ta sống để lắng nghe. Nghe để hiểu mình, hiểu người, hiểu những hữu hạn và vô định,
Sống Để Hạnh Phúc Cuốn sách là một chuỗi những cuộc trò chuyện giản dị của cô Nguyễn Hoàng Ánh về nỗi bất an của xã hội này: Trăn trở làm người, tìm ra được
Combo Sách Kỹ Năng Sống Để Thành Công: Tư Duy Vượt Giới Hạn, Thành Công Vượt Đám Đông + Bảy Cấp Độ Giao Tiếp Để Thành Công / Nghệ Thuật Xây Dựng Mối Quan Hệ
1. Bí Quyết Đơn Giản Hóa Cuộc Sống Bí quyết đơn giản hóa cuộc sống đề cập đến cách tiếp cận cuộc sống với sự hiểu biết, nhằm giải phóng tiềm năng trong con người
Combo 2 Cuốn Sách Kỹ Năng Sống Hay: Trí Tuệ Xúc Cảm Ứng Dụng Trong Công Việc (Tái Bản 2019) + Nóng Giận Là Bản Năng , Tĩnh Lặng Là Bản Lĩnh / Sách Tư
Chúng Ta Sống Để Bước Tiếp Chúng ta sống để bước tiếp là hành trình tiếp nối Chúng ta sống để lắng nghe. Nghe để hiểu mình, hiểu người, hiểu những hữu hạn và vô
Sống Để Hạnh Phúc Cuốn sách là một chuỗi những cuộc trò chuyện giản dị của cô Nguyễn Hoàng Ánh về nỗi bất an của xã hội này: Trăn trở làm người, tìm ra được
“Ta lạc quan không phải vì cuộc sống dễ dàng, mà ta lạc quan vì đời còn nhiều trắc trở.” - Jon Gordon Stay Positive - Sống tích cực, Đời hết bực không đơn thuần
Chúng ta sống để lắng nghe là tập tản văn của Phong Việt, tiếp theo mạch Chúng ta sống có vui không, Chúng ta sống là vì… đã được bạn đọc đón nhận nồng nhiệt
Chúng Ta Sống Để Bước Tiếp Chúng ta sống để bước tiếp là hành trình tiếp nối Chúng ta sống để lắng nghe. Nghe để hiểu mình, hiểu người, hiểu những hữu hạn và vô
Hạt Giống Tâm Hồn 14 - Góc Nhìn Diệu Kỳ Của Cuộc Sống Cuộc sống chúng ta ra sao, luôn ngập tràn sợ hãi và oán hờn hay chấp nhận và vui sống để vươn
Sách Chẳng Gì Khiến Ta Bận Lòng - Đại Sư Khenpo Sodargye "Ta đến từ đâu? Ta sẽ đi về đâu? Rốt cuộc, sống để làm gì?” Thông tin sách
Bí quyết đơn giản hóa cuộc sống đề cập đến cách tiếp cận cuộc sống với sự hiểu biết, nhằm giải phóng tiềm năng trong con người bạn, đồng thời đưa bạn đến với hạnh
Áo Len Nữ Áo Kiểu Nữ Hai Dây Cổ Gợn Sóng Dễ Thương ALN026 MayHomes Áo Len Nữ Áo Kiểu Nữ Hai Dây Cổ Gợn Sóng Dễ Thương ALN026 MayHomes: với kiểu dáng trẻ trung
Dù mỗi ngày thức dậy động lực sống của bạn là gì? Sống để yêu Sống xây dựng sự nghiệp Sống sẻ chia cùng bạn đời Sống vì con, cho con Trong hành trình đó,
Sống Để Hạnh Phúc Cuốn sách là một chuỗi những cuộc trò chuyện giản dị của cô Nguyễn Hoàng Ánh về nỗi bất an của xã hội này: Trăn trở làm người, tìm ra được giá trị
Chúng ta sống để bước tiếp là hành trình tiếp nối Chúng ta sống để lắng nghe. Nghe để hiểu mình, hiểu người, hiểu những hữu hạn và vô định, hiểu những được và mất…
Cuộc sống chúng ta ra sao, luôn ngập tràn sợ hãi và oán hờn hay chấp nhận và vui sống để vươn lên sẽ tùy thuộc vào cách ta đối mặt với những khó khăn
Combo Những Phương Pháp Để Trẻ Tự Bảo Vệ Bản Thân Khi Xảy Ra Sự Cố Bất Ngờ: Những câu chuyện về kiến thức an toàn trong cuộc sống - Dê con làm đẹp +
Từng trang sách 30 ngày tập trung siêu phàm sẽ khiến bạn nghĩ về cuộc đời của mình và đặt câu hỏi về những điều trong cuộc sống để mở ra trước mắt bạn những khả