✨Những Loại Gạo Có Nguy Cơ Nhiễm Asen Cao Bạn Nên Biết

Gạo là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy một số loại gạo có thể chứa asen và kim loại nặng cao. Vậy loại gạo nào có nguy cơ chứa nhiều asen nhất và làm sao để giảm lượng asen khi nấu cơm? Cùng tìm hiểu ngay trong b.ài viết dưới đây.Asen (thạch tín, arsenic) là một nguyên tố tự nhiên. Các nguồn tiếp xúc với asen rất đa dạng, bắt nguồn từ các hoạt động khai thác mỏ, quy trình sản xuất và các cấu tạo địa chất tự nhiên. Theo Anticancer Lifestyle, ếu tiếp xúc với lượng lớn trong thời gian dài, asen có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, tác động xấu tới đường tiêu hóa, thiếu máu, bệnh thần kinh ngoại biên, tăng sắc tố da, tổn thương gan và thận.Asen tồn tại trong môi trường canh tác lúa, quá trình cây lúa phát triển sẽ tự động hấp thụ asen một cách tự nhiên, đây là chất ô nhiễm phổ biến thường được phát hiện trong gạo. Chất này được tìm thấy trong nước, đất và không khí. Ngoài asen, một số kim loại nặng có thể có trong gạo bao gồm cadmium, chì và thủy ngân.Dưới đây là một số loại gạo có hàm lượng asen cao như:Gạo lứt thường có hàm lượng asen cao hơn gạo trắng. Vì quá trình xay xát gạo chỉ loại bỏ lớp vỏ trấu, giữ lại lớp vỏ cám bên ngoài, điều này có thể làm tăng lượng asen. FDA cũng có quy định về hàm lượng asen cho phép trong thực phẩm.

Theo nghiên cứu được đăng tải trên trang Healthy Babies Bright Futures, thì gạo lứt trồng ở vùng Đông Nam Hoa Kỳ và gạo lứt có nhãn “Trồng tại Hoa Kỳ” chứa nhiều kim loại nặng nhất, đặc biệt là asen.Đây là giống gạo thường dùng cho món risotto từ Ý, nó cũng được cho là có hàm lượng asen và các kim loại nặng khác cao hơn, gần bằng hàm lượng trong gạo lứt. Nếu bạn muốn mua loại gạo này, nên kiểm tra nguồn gốc, chất lượng kỹ trước khi mua.Cũng theo Healthy Babies Bright Futures, thì gạo trắng thu hoạch ở vùng Đông Nam Hoa Kỳ cũng có hàm lượng asen cao. Các xét nghiệm trên 145 mẫu gạo từ các nhà bán lẻ trên toàn quốc – bao gồm cả các loại gạo trồng tại Mỹ và nhập khẩu – cho thấy gạo bán ở Mỹ vẫn bị nhiễm độc asen trên diện rộng. Cơm nấu sẵn (như cơm ăn liền 5 phút) còn có thể chứa thêm hóa chất từ bao bì và dạng asen trong thực phẩm này cũng có thể gây hại hơn các loại gạo khác. Các nghiên cứu về asen vẫn chưa thống nhất, vì lượng asen trong gạo còn tùy vào nguồn gốc. Nhưng  một số nghiên cứu cho thấy, gạo đen và gạo đỏ có thể chứa ít asen hơn gạo lứt.Các loại gạo sau có hàm lượng asen thấp có thể bao gồm:

Loại gạoNguồn gốcMức độ an toànGạo BasmatiẤn ĐộTốtGạo JasmineThái LanTốtGạo Calrose/SushiCalifornia (Mỹ)TốtTheo nghiên cứu, khi so sánh giữa các loại và địa điểm, nồng độ asen vô cơ thấp nhất là ở gạo sushi của Hoa Kỳ và gạo Basmati của California, Ấn Độ hoặc Pakistan.

Lưu ý: Không có loại gạo nào hoàn toàn không chứa kim loại nặng (1). Đặc điểm giống gạo và điều kiện trồng trọt tốt có thể giúp gạo chứa asen thấp hơn.Để giảm lượng asen có trong gạo, khi nấu bạn có thể làm như sau:Theo nghiên cứu năm 2015 cho biết, phương pháp nấu cơm bằng cách chắt bỏ nước dư thừa giúp giảm thiểu hiệu quả lượng Asen trong thành phần hạt cơm đã nấu. Cụ thể, phương pháp nấu nhiều nước giúp làm giảm hàm lượng Asen vô cơ trung bình:

• Giảm 40% đối với gạo lứt hạt dài đã xát bóng
• Giảm khoảng 60% đối với gạo đồ
• Giảm 50% đối với gạo lứt (brown rice)

Cách làm như sau: 

• Nấu với lượng nước dư (tỷ lệ 6-10 phần nước : 1 phần gạo)

• Đun sôi, sau đó đổ bỏ nước thừa khi nấu (giống nấu mì).Như đã nói ở trên, có một số loại gạo có hàm lượng asen cao hơn các loại khác. Vì thế, cách chủ động để giảm lượng asen từ gạo đó chính là mua những giống gạo có hàm lượng asen thấp hơn như gạo Basmati từ Ấn Độ, Pakistan hoặc California.Theo Nikki Nies, chuyên gia dinh dưỡng của Học khu Độc lập Tây Bắc ở Justin, Texas, bạn không cần thiết phải gắn bó với một loại gạo cụ thể nào, thay vào đó nên đa dạng nhiều loại gạo khác nhau. Cũng như nên ăn cơm tối đa vài lần một tuần, kết hợp với các loại ngũ cốc nguyên hạt như lúa mạch, quinoa...Thay vì vo gạo và mang đi nấu cơm liền, thì bạn có thể ngâm gạo ít nhất nửa tiếng trước khi nấu, sau đó chắt bỏ nước để giúp loại bỏ một số kim loại nặng có thể có trong gạo. Đặc biệt là khi nấu gạo lứt, ngâm gạo còn giúp hạt cơm nhanh chín và mềm hơn.Gạo lứt là một thực phẩm giàu dinh dưỡng với nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, bạn nên ăn với lượng vừa phải và nấu đúng cách, điều này là do hàm lượng asen của loại gạo này thường cao hơn gạo trắng, nên:

• Chọn gạo lứt từ vùng đất canh tác sạch, không bị ô nhiễm

• Ngâm gạo với nước

• Nấu với nhiều nước và đổ bỏ nước thừa

• Không ăn gạo lứt liên tục mà hãy luân phiên với các loại ngũ cốc khác.Đối với gạo trắng thì trẻ em và phụ nữ mang thai có thể sử dụng hàng ngày, nhưng nên ưu tiên chọn gạo sạch, gạo ogranic để sử dụng. Còn nếu muốn dùng gạo lứt, thì nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng.Nồng độ asen trong gạo còn tùy vào phương pháp canh tác, chế biến, nguồn gốc và việc sử dụng một số vi sinh vật, phân bón và enzyme trong đất. Vì thế, nếu asen có sẵn tự nhiên thì gạo hữu cơ có thể chứa lượng asen tương đương gạo thông thường.Nồi cơm điện thường được dùng để nấu cơm, tuy nhiên, nếu bạn muốn loại bỏ asen thì nồi cơm điện có thể khó nấu theo phương pháp nấu cơm sử dụng 6 đến 10 phần nước cho 1 phần gạo rồi chắt bỏ phần nước thừa. Hầu hết gạo đều được phát hiện bị nhiễm kim loại nặng asen, bao gồm cả gạo hữu cơ và gạo thông thường. Vì thế, khi mua gạo bạn nên ưu tiên các giống gạo và vùng trồng lúa an toàn, sạch.